Er zijn drie belangrijke redenen waarom we in Europa overstappen van de eigen nationale constructievoorschriften naar de Eurocodes:

Dienstverlening over de grenzen door constructeurs wordt een stuk gemakkelijker en efficiënter, terwijl het concurrentievermogen zowel Europees als wereldwijd wordt bevorderd. Bedrijven die op Europese schaal opereren krijgen het gemakkelijker dank zij één enkele samenhangende set met constructievoorschriften. Projectteams kunnen gemakkelijker switchen van het ene naar het andere project terwijl de investeringen in voorstudies en kennisopbouw per project kunnen verminderen. Er hoeven geen extra kosten meer gemaakt te worden voor aanschaf en onderhoud van zovele verschillende nationale constructievoorschriften en voor scholing hierin.

De uniforme wijze van noteren van sterkte-eigenschappen van bouwproducten sluit aan op de wijze, waarop met deze eigenschappen in de Eurocodes wordt gerekend. Bovendien worden de Eurocodes aangewezen voor het vaststellen van de constructieve betrouwbaarheid van prefab dragende delen.

Het Europees aanbesteden zou bijna onmogelijk zijn als niet alle inschrijvers kunnen werken vanuit eenzelfde basis voor het construeren van grotere werken. Daarom moeten constructieberekeningen van werken die onderhevig zijn aan de Aanbestedingsrichtlijn (aanneemsom > 5 miljoen Euro) gebaseerd zijn op de Eurocodes zodra deze met de nationale bijlage beschikbaar zijn.

De ontwikkeling van de Eurocodes is in 1975 gestart. In 1989 kreeg CEN, de Europese normalisatieorganisatie, de opdracht van de Europese Commissie om de Eurocodes uit te werken in de vorm van Europese normen. Eerst als Europese voornormen, bedoeld om ervaringen mee op te doen. In 1997 is CEN begonnen deze voornormen om te zetten in definitieve Europese normen. De Eurocodedelen zijn tussen 2002 en eind 2007 in het Engels gepubliceerd.

Op basis van artikel 95 van het Verdrag van Rome besloot de Europese Commissie in 1975 tot een actieprogramma om de Europese bouwbranche te verlossen van handelsbelemmeringen. De oplossing moest komen van het harmoniseren van de technische regels voor het bouwen. Zo ontstond in de jaren tachtig een eerste generatie Eurocodes.

De uitwerking gebeurde door de Europese normcommissie CEN/TC 250 Structural Eurocodes waaraan verscheidene Belgische en Nederlandse experts hun bijdragen hebben geleverd. De Eurocodes zijn eerst uitgewerkt in Europese voornormen (ENV) die het mogelijk maakten om ervaring op te doen met de systematiek van de Eurocodes.

De Eurocodes onderscheiden zich van andere Europese normen doordat parameters die gaan over het veiligheidsniveau, per land mogen worden bepaald. In de voornormen gebeurde dat in de zogenaamde ‘boxed values', waarvoor in de nationale toepassingsdocumenten (NAD) de geldende waarden werden gegeven.

Vanaf 1997 is in CEN/TC 250 gewerkt aan het omzetten van deze Europese voornormen naar definitieve Europese normen. Daarbij is gebruik gemaakt van de ervaringen met de voornormen, die leidde tot aanpassingen, veranderingen en verbeteringen. De laatste van de in totaal 58 Eurocodedelen zijn in 2007 gepubliceerd.

Een bijzondere omstandigheid is dat de Eurocodes ruimte bieden om bepaalde factoren en coëfficiënten die het veiligheidsniveau per land regelen, per land in te vullen in een nationale bijlage.

De Eurocodes zijn opgebouwd om de technische uitgangspunten met elkaar te delen. Het veiligheidsniveau blijft de verantwoordelijkheid van de regelgevende nationale overheid. In het nationale voorwoord en de nationale bijlage is hier meer informatie over gegeven. Dat laat de lidstaat toe haar inzichten betreffende het veiligheidsniveau, rekening houdend met de lokale geografie, klimaat en bouwpraktijk, aan te geven.

De overgang naar de Eurocodes is verstrekkend en ingrijpend. Zij bieden kansen en ruimte voor de constructeur, die hiervan op een goede manier gebruik moet maken. Echter, het in België gehanteerde veiligheidsniveau blijft in principe ongewijzigd dankzij de nationale bijlagen. Voor de belangrijkste Eurocodedelen (namelijk die betrekking hebben op gebouwen en bruggen) zijn vergelijkingsstudies uitgevoerd van ontwerpen uitgevoerd met de huidige NBN-normen en de Eurocodes. Aan de hand van de resultaten van dit onderzoek zijn de nationale bijlagen opgesteld.

Elk Eurocodedeel biedt ruimte aan de Europese lidstaten om bepaalde waarden en factoren nationaal in te vullen: de zogenaamde National Determined Parameters. En soms kan er een keuze worden gemaakt uit meerder bepalingsmethoden die per land mogen verschillen. Ieder land heeft dus de mogelijkheid om een Eurocodedeel aan te vullen met eigen keuzen en waarden in een nationale bijlage. Er wordt door de Europese commissie ten sterkste op aangedrongen om de in de Eurocode aanbevolen waarde te hanteren.

Totaal omvat het pakket Eurocodes 58 delen. In aansluiting op de Eurocodes zijn een aantal normen voor uitvoering opgesteld. Europese productnormen voor zover het de bepaling van constructieve eigenschappen betreft worden afgestemd op Eurocodes.

Doordat Eurocodes zijn gebaseerd op de huidige veiligheidsfilosofien (partiële factoren) is in grote lijnen een onderverdeling ontstaan in belastingen en materiaaleigenschappen. Vervolgens is voor de belangrijkste constructiematerialen is een eigen Eurocode opgesteld. Voor materialen waar (nog) geen Eurocode bestaat is Eurocode 0 - Grondslagen van toepassing.

Dat resulteert in de onderverdeling: